جستجو

تحلیل خبرشمال از  حرکت مدیران ارشد استان به سمت همگرایی  و  ایجادمازندران یکپارچه: 
 
آرزوهای کلان‌شهری
 
 
 

خبرشمال/

مازندران استانی است با سرمایه‌های عظیم خدادادی از کوه، جنگل، چشم‌اندازهای طبیعی و مواهب ماندگار که هرکدام به‌تنهایی می‌تواند چرخ‌های اقتصاد خانوارهای بسیاری را بچرخاند و همچنین موانع توسعه و آبادانی منطقه را همواره سازد. این استان همچنین در حوزه منابع انسانی نیز همواره
سر بلند بود و حرفهای زیادی برای گفتن داشت. با همه این داشته‌ها اما این استان ثروتمند، هرگز به جایگاهی که شایسته‌اش بود نرسید و همیشه از محرومیت‌هایی رنج برد که می‌توانست نداشته باشد.

سال‌ها می‌گذرد و حادثه‌ها و رخدادها یکی پس از دیگری سپری می‌شود، شهرها و استان‌های مجاور هر سال در مقایسه با سنوات قبل، دستاوردی جدید از شاخص‌های توسعه را کسب کردند و چهره برخی از همین شهرها، نوبه‌نو شد و رفاه عمومی، اشتغال و اقتصاد محلی رشد صعودی به خود گرفت اما استان مازندران، در جمع استان‌هایی قرار گرفت که حرکت توسعه در برخی حوزه‌ها چون کشاورزی، دچار کسادی و رکود شد، در برخی حوزه‌ها چون صنعت و اشتغال به قهقرا رفتیم و در مجموع می‌توان گفت حرکت مازندران بر ریل توسعه، بسیار کند و لاک‌پشتی و در برخی مواقع، دچار مکث و توقف بود.
حرکت منطقی و روبه‌جلو بر ریل توسعه، براساس مکانیسمی پیچیده و با همکاری عوامل متعدد انسانی، اقلیمی، داخلی و خارجی مستقیم یا غیرمستقیم متعددی امکان‌پذیر است و دقیقا به همین دلیل، توسعه‌نیافتگی نیز دلایل متعددی دارد و نمی‌توان یک دلیل را به‌عنوان تنها علت توسعه‌نیافتگی استان یاد کرد اما به‌طور قطع و یقین، بخشی‌نگری و اعمال نگاه محلی و منطقه‌ای یکی از عوامل کلیدی وضعیت امروز مازندران است و برای این مدعا، ده‌ها مصداق می‌توان ذکر کرد.
در تمام سال‌های گذشته، کمترین وحدت‌رویه و همگرایی را در بین مدیران استان، اعضای مجمع نمایندگان و حتی نخبگان مازندران شاهد بودیم و علیرغم اینکه درمقابل دوربین‌ها و در ملاعام، برادرانه و با لبخندهای ممتد، همدیگر را در آغوش می‌کشیدند و مدعی وحدت و هماهنگی بودند اما در عمل، کاملا محلی و منطقه‌ای عمل می‌کردند و هرگز به استان مازندران به عنوان یک کلیت واحد و یکپارچه نگاه نکردند، غرق در تعصبات محلی و بخشی‌نگری بودند و اصرار داشتند در شیوه مدیریت و تصمیم‌سازی خود نیز همان نگاه را دخالت دهند. با قاطعیت می‌توان ادعا کرد یکی از دلایل اصلی مشکلات کهنه مازندران همین است. به‌عنوان مثال کارخانه عظیم پتروشیمی بجنورد واقع در 17 کیلومتری جاده مشهد که در سال‌های نخست دهه هفتاد کلنگ خورد و در 1375به بهره‌برداری رسید ودرحال حاضر به تولید کود شیمیایی (اوره و آمونیاک )از گاز طبیعی مشغول است در ابتدا سهمیه مازندران بود. شاید کمتر شهروندی از این موضوع خبر دارد که در آن مقطع، مدیران ارشد شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران که مازندرانی بودند به‌نشانه ادای دِین به استان خود، این امتیاز را به مازندران دادند. درکمال حیرت، نمایندگان و مدیران ارشد آن‌روز استان، به جای اینکه نگاهی توسعه‌محور داشته باشند، مصالح کلان استان را ببینند و این فرصت را بقاپند، شروع به جدال و نزاع کردند در خصوص اینکه محل احداث کارخانه کجا باشد و مطابق معمول، نمایندگان به چهار قسمت مساوی تقسیم شدند، برخی شرق استان را مناسب دانستند و گروهی بر ارجحیت غرب استان تاکید کردند، عده‌ای دیگر گفتند بابل و در نهایت برخی دیگر نیز بر ساری به‌عنوان مرکز استان و محل احداث کارخانه پتروشیمی پای فشردند. مدیران ارشد شرکت ملی صنایع پتروشیمی وقتی این اوضاع را دیدند، صلاح دانستند امتیاز را به هراستانی به‌جز مازندران واگذار کنند و در نهایت این امتیاز را به خراسان بزرگ دادند. این کارخانه امروز بیش از دوهزار پرسنل دارد.
ماجرای امتیازمنطقه آزاد بندرامیرآباد بهشهر نیز دقیقا مصداقی از بخشی‌نگری و هرزدادن منابع توسط مدیران ارشد و نمایندگان استان و همچنین برخی نخبگان است. این امتیاز در شرایطی که کشور و نه مازندران محتاج بازار 350 میلیون نفری و بکر کشورهای حوزه CIS بود و همچنین در شرایطی که تقریبا پیشرفته‌ترین و مجهز‌ترین زیرساخت‌ها، اسکله‌های متعدد برای تخلیه و بارگیری و همچنین اسکله رورو ریلی و بسیاری دیگر از امکانات، در این بندر مهیا شد، سرمایه عظیمی که چهار دولت خون دل خوردند و ذره ذره در آن منطقه کاشتند. دولت تدبیر و امید با مطالعه تمام جوانب، به این جمع‌بندی رسید که جز با امتیاز منطقه آزاد، نمی‌تواند از سرمایه‌ی کاشته شده در بندرامیرآباد، استحصالی شایسته داشته باشد. این نهایت هوشمندی دولت و شخص مهندس ترکان بود که در جلسه‌ای با یکی از نمایندگان مازندران گفته بود اگر در سراسر کشور دو بندر واجد بالاترین امتیازات برای اعلان منطقه آزاد تجاری باشند، یکی از آن دو منطقه، بندرامیرآباد بهشهر است.
اما نمایندگان و برخی مدیران ارشد در همین ماجرا، آنقدر رقیب تراشیدند و چوب لای چرخ گذاشتند که دولت ترجیح داد برای حفظ وحدت میان نمایندگان مازندران! بندرامیرآباد از لیست مناطق آزاد هفتگانه خارج شود. نکته جالب توجه و البته دردناک این است که هرکدام از نمایندگان، بدون توجه به امتیازات و زیرساخت‌های ایجاد شده در بندر امیرآباد، اصرار بر این دارد که نزدیکترین بندر به حوزه انتخابیه‌اش، منطقه آزاد اعلان شود تا محملی برای انتخاب مجدد وی گردد! همه موارد گفته شده در حالی است که توسعه مازندران وابسته و درگرو داشتن نگاه کلان‌شهری است. بزرگترین خدمت مدیران دستگاه‌های اجرایی، نمایندگان مجلس و نخبگان و شخصیت‌های ذی‌نفوذ به مازندران این است که این استان را همانند یک کلیت یکپارچه ببینند و به مازندران نه به عنوان یک استان که یک کلانشهر، نگاه کنند. مهندس اسلامی استاندار مازندران نیز اخیرا از ضرورت تعهد به «مازندران یکپارچه» سخن گفت و آن را مقدمه توسعه و همچنین پیش‌شرط اجرای طرح‌های کلان چون اتصال ناوگان متروی تهران به مازندران، توسعه آزاد راه‌ها، اتصال راه آهن برقی به ساحل و راه‌اندازی تراموای شهری دانست. وی با تاکید بر طرح مازندران یکپارچه، اعمال این نگاه که مازندران به‌عنوان کلان‌شهر دیده شود را اولویت نخست دانست و گفت: وحدت و یکپارچگی از نیازهای اصلی مازندران در مسیر توسعه است و به همین جهت باید از تفرقه و تشتت به‌شدت پرهیز کنیم. پایان سخن اینکه با یکی از نمایندگان غرب استان در خصوص مخالفتش با امتیاز منطقه آزاد صحبت می‌کردم (فایل صوتی موجود است)، به صراحت گفت: هیچکدام از نظرات کارشناسی سازمان‌های تخصصی چون سازمان بنادر و کشتیرانی، دفتر فنی استانداری و همچنین نظر کارشناسی دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد را نیز قبول ندارم و تنها به این دلیل که بندر نوشهر یک‌صدسال سابقه دارد، این امتیاز باید به نوشهر اختصاص یابد و لاغیر!
مفهوم بخشی‌نگری همین است که اگر نظر تو تامین نشد در نهایت آرامش، راضی باشی به اینکه یک امتیاز بزرگ، از دست استان برود. بخش اعظمی از مشکلات امروز مازندران در حوزه صنعت، گردشگری، کاهش و محدودیت منابع آبی، سردرگمی کشاورزان از واردات برنج و بسیاری دیگر از چالش‌های مشابه، حاصل همین نگاه است و درمان و راه حل آن نیز تنها در گرو یکپارچگی مازندران و اعمال نگاه کلان‌شهری است، آرزوی بزرگی که معلوم نیست چه زمانی تحقق خواهد یافت، آرزوی بزرگی که بسیاری از نمایندگان و مدیران تعهدی بدان ندارند وبرخی علنا سخن از ضرورت تجزیه غرب استان می‌زنند، اما در شمار آرزوهای بزرگ مردم مازندران است.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی