جستجو

پرونده ویژه خبرشمال درباره واپس‌ماندگی‌های ادامه‌دار حل مشکل پسماند در مازندران
 
طعم تلخ زباله زیر زبان طبیعت
 
 
 

مائده مطهری‌زاده /


بعضی وقت‌ها سخن گفتن از یک موضوع مهم که بارها و بارها از زوایای مختلف به آن پرداخته شده است، علاوه بر کم‌ارزش کردن و بی‌ارزش شدن آن، مایه خجالت گوینده آن نیز می‌شود.
و حالا امروز، معضل پسماند که در واپس‌ماندگی‌هایی ادامه‌دار درمانده است و قدمی به پیش نمی‌گذارد یکی از همان داستان‌های غمباری‌ست که مازندرانی‌ها از مسئول و غیرمسئول به دفعات از آن سخن به میان آورده‌اند اما همچون کوهی از یخ که در برابر گرمای خورشید تابستان تسلیم محض است، همگی آن حرف و حدیث‌ها و نویدها و مژده‌های بی‌درنگ، در برابر آفتاب حقیقت آب شده است.
عدم مدیریت درست در حوزه پسماند، مشکل امروز و دیروز این خطه نیست، بلکه سالهاست به بهانه ساخت نیروگاه زباله‌سوز در اینجا و آنجا، کار امروز را به فردا می‌اندازند و زباله‌ها نیز همچنان در مازندران آتش می‌سوزانند و جولان می‌دهند!

*ساری و داستان سوزناک زباله‌سوز
در نیمه دوم سال 94 بود که بسیاری از خبرگزاری‌‎ها و سایت‌های خبری - تحلیلی از اتمام ساخت نیروگاه زباله‌سوز در ساری (مرکز استان مازندران) خبر می‌دادند و وب‌سایت شهرداری ساری نیز با تیتر «شهردار ساری مژده‌بخشان شد» به استقبال از این خبرهای سرورآفرین رفت تا مهر تاییدی بر اخبار مربوطه زده باشد.
این در حالی بود که خیلی قبل‌تر، در حدود سال 1390، سید علی حجازی شهردار وقت ساری در جلسه‌ای با حضور معاون عمرانی وزیر کشور وقت، استاندار و مسئولان شهرستان وقت ساری، از انعقاد قرارداد احداث اولین نیروگاه تولید برق از زباله در مرکز مازندران خبر داده و با اشاره به هزینه 34 میلیارد تومانی احداث این کارخانه در آینده‌ای نزدیک، خاطرنشان کرده بود:«امروز بسیار خرسندیم که با پیگیری‌های مستمر استاندار مازندران، معاون عمرانی و فرماندار ساری، حل معضل زباله‌های دپوشده در ساری به گام‌های پایانی خود نزدیک می‌شود.»

*رویای بی‌سرانجام احداث زباله‌سوز در 5 شهر استان
پس از گذشت بیش از دو سال از این اظهارات، علی‌اکبر طاهایی استاندار وقت مازندران در سال 92 از نهایی‌شدن پروژه احداث نیروگاه زباله‌سوز ساری خبر می‌دهد و می‌گوید: احداث نیروگاه زباله‌سوز در 5 شهر استان به عنوان محوریت شهرهای تابعه در دستورکار قرار گرفته است که دو پروژه‌‌ ساری و نوشهر در حال احداث می‌باشد، اما جالب است که بدانید در همان سال، تنها پس از گذشت چند روز از این سخنان طاهایی، سید رمضان شجاعی کیاسری، نماینده وقت مردم ساری و میاندورود در مجلس شورای اسلامی ضمن انتقاد از سخنان چند روز قبل استاندار ابراز داشت: «احداث نیروگاه زباله سوز در ساری جدی نیست.»  

*عبوری روزه سکوت را پس از 4 سال شکست
ماجرای احداث زباله‌سوز در ساری با همه جنجال‌های رسانه‌ای و مژده‌های فرمانداران و شهرداران و استانداران وقت، در همان سال‌ها فراموش شد و سپس، بعد از عبور از 4 سال خاموشی، مسئولان استانی و شهرستانی، این مهدی عبوری، شهردار جوان و جویای نام مرکز استان بود که روزه سکوت را شکست و در 16 فروردین سال 94 پس از بازدید از محل استقرار نیروگاه زباله‌سوز اعلام کرد: طبق زمان‌بندی انجام شده، 15 ماه دیگر یعنی تابستان سال 95 این نیروگاه افتتاح می‌شود.

*عبوری و خلف وعده‌های
چندین و چندباره
اما عبوری، شهردار جوان ساری نیز نشان داد که در بدقولی، چیزی از اسلاف خود کم ندارد و اینگونه بود که تنها پس از گذشت دو ماه یعنی خرداد 94، شهردار ساری در حاشیه مراسم حمل نخستین محموله تجهیزات نیروگاه زباله‌سوز ساری گفت:  قرارداد ما برای احداث نیروگاه زباله‌سوز حدود 33 میلیون دلار معادل 100 میلیارد تومان بوده است که تا به امروز تنها چیزی در حدود 40 میلیارد تومان هزینه شد.
اما شهردار ساری که در تور خبرنگاران آگاه و تیزبین گیر افتاده بود برای دومین بار مجبور به اصلاح سخنان خود و ارائه یک تاریخ جدید برای احداث نیروگاه زباله‌سوز ساری شد و او این بار، تاریخ طولانی‌تری در حدود 24 ماه بعد یعنی (28 خردادماه 96) را اعلام کرد.
اما گفته‌های عبوری در خصوص افتتاح نیروگاه زباله‌سوز در تاریخ 28 خردادماه 96 نیز محقق نشد و او برای بار سوم تاریخ تقویم احداث نیروگاه زباله‌سوز را به تعویق انداخت و این بار با این توجیه که:«دولت در اجرای این پروژه تعهداتی داشته، ولی همه اقدامات توسط مدیریت شهری انجام گرفته است!»
اما همچنانکه مشاهده شده است، شهردار ساری بارها و بارها زیر قول خود زد و هر بار با یک توجیه، سعی کرد تا نشان دهد در به تاخیر افتادن چندساله احداث نیروگاه زباله‌سوز در ساری بی‌تقصیر است و معمولا هم عدم تزریق به موقع اعتبارات لازم برای تکمیل پروژه را بهانه کرده است.

*امید به امیدی که نیست
علی‌اکبر زلیکانی، از اعضای شورای شهر مرکز استان اما در حاشیه جلسه شورای شهر در تاریخ 24 شهریورماه 97 و در گفت‌وگو با خبرنگاران با اشاره به پیشرفت نیروگاه زباله سوز ساری اظهار داشت: طبق برنامه‌ریزی قرار است این پروژه تا پایان سال جاری عملیات عمرانی آن به پایان رسد اما روند اجرایی آن چندان امیدوارکننده نیست و به نظر می‌رسد حتی تا پایان سال آینده (98) نیز به بهره‌برداری نخواهد رسید.
زلیکانی یادآور شد: پیمانکار اراده لازم را برای اجرای کار ندارد و تاخیر در روند اجرا سبب شده تا با توجه به تورم ایجاد شده پیمانکار راضی به ادامه کار نباشد و به این ترتیب نسبت به آینده آن امیدوار نیستیم.

*تهران زباله‌سوز دارد اما مازندران نه!
مجری طرح زباله‌سوز مازندران، اما در آخرین اظهارات خود در مهرماه سال جاری و در ارتباط با فعالیت کارخانه‌زباله سوز در استان و همزمانی فعالیت این مجموعه اظهار کرد: از احداث مجموعه زباله‌سوز تهران، سه سال و 9 ماه می‌گذرد و این در حالی‌ست که این پروژه همزمان با فعالیت پروژه‌های زباله‌سوز در مازندران آغاز شده بود.
امامی با بیان اینکه قرارداد پروژه کارخانه زباله‌سوز ساری به صورت BOT است، گفت: 40 درصد از عملیات اجرای این پروژه توسط مجموعه ما تامین می‌شود، باید ابنیه توسط شهرداری ساری و اعتبار خرید تجهیزات توسط دولت تامین شود.
وی با اعلام اینکه روزانه با اشتغال از 200 تن زباله تهران برق تولید می‌شود، افزود: این پروژه موفق برای بخش خصوصی است، به همین دلیل شهرداری تهران با تامین هزینه نسبت به اجرای این پروژه اقدام کرده است.

*پیشرفت 64 درصدی در تامین تجهیزات
مجری پروژه زباله‌سوز ساری در ارتباط با آخرین وضعیت این کارخانه می گوید برای تامین تجهیزات با پیشرفت 64 درصدی مواجه هستیم، پیشرفت ابنیه ما 36 درصد بوده و نیروگاه زباله‌سوز ساری نیز در مرحله طراحی است.
وی با اعلام اینکه تنها پسماند خطرناک، فلزات سنگین است که پس از بی‌خطرسازی باید دفن شود، تصریح کرد: از 200 تُن زباله در روز 5/1 درصد باقی می‌ماند.
امامی همچنین دلایل تاخیر در اجرای پروژه زباله‌سوز مازندران را عدم تامین اعتبار مناسب، طولانی شدن پروسه دریافت مجوزهای زیست محیطی و در برخی مواقع کم‌کاری شهرداری‌ها عنوان کرده و افزود: با توجه به برنامه‌ریزی انجام شده، پروژه زباله‌سوز نوشهر تا پایان سال 97 و اگر اعتبارات کارخانه زباله‌سوز ساری به موقع تامین شود حدود 6 ماه دیگر این پروژه هم قابل بهره‌برداری است.
گفتنی‌ست، پروژه کارخانه زباله‌سوز ساری در زمینی به مساحت بیش از 3 هکتار در حال فعالیت است و روزانه بیش از 200 تُن زباله در این محل سوزانده و از آن حدود 8/3 دهم مگاوات برق تولید می‌شود که بنا به اظهارات مدیرعامل این مجموعه، ماه گذشته حدود 1 ‌میلیارد و 200 میلیون تومان بابت فروش برق درآمد کسب کردند.

*نوشهر و آمل و درد بی‌زباله‌سوز ماندن
اما مشکل به تاخیر افتادن‌های چندین و چندباره تقویم ساخت زباله‌سوز در استان تنها شامل حال شهر ساری نبوده و روند پیشرفت ساخت زباله‌سوز در شهرهای دیگری همچون نوشهر و آمل نیز چنگی به دل نمی‌زند، چنانکه فرماندار نوشهر، در نیمه دوم سال جاری از کُندی عملیات اجرایی طرح ملی نیروگاه زباله سوز در این شهرستان انتقاد کرده و گفت:«در بازدیدی که به تازگی از این نیروگاه انجام شد، متاسفانه فعالیت پیمانکار دلگرم کننده نیست و با توجه به وضعیت موجود بعید به نظر می‌رسد این طرح در موعد تعیین شده به بهره‌برداری برسد.»
وی در ادامه اظهار داشت: وضعیت موجود این نیروگاه در قالب صورت جلسه‌ای تنظیم شده است و از مسئولان استانی به ویژه مدیرکل امور شهری و شوراهای استانداری مازندران خواسته شده تا کمترین زمان ممکن ضمن بازدید از این طرح ملی نشستی هم در این خصوص برگزار شود.

*عدم بهره‌برداری به رغم پیشرفت فیزیکی 90 درصدی!
شهردار نوشهر نیز تنها یک ماه قبل از اظهارات ناامیدانه آقای فرماندار، با اشاره به مشکلات زیرساختی موجود بر سر راه افتتاح پروژه نیروگاه زباله‌سوز در این شهر، گفته بود:«ساخت نیروگاه زباله‌سوز نوشهر از نظر فیزیکی دارای ۹۰ درصد پیشرفت است اما از نظر زیرساختی همچون برق و آب، دارای مشکلاتی است که باید هرچه زودتر حل شود. علی امانی که در نخستین نشست هم‌اندیشی خود در دوره جدید شهرداری نوشهر با خبرنگاران به ایراد سخن می‌پرداخت، تصریح کرد: تاکنون برای این پروژه، ۸۵ میلیارد تومان هزینه شده و برای تکمیل شدن، نیازمند ۲۰ میلیارد تومان اعتبار دیگر است.

*از رویای داشتن دو زباله‌سوز
 تا کابوس نداشتن آن
از آمل، دیگر شهر بزرگ مازندران که چند سالی بود در رویای ساخت نیروگاه زباله‌سوز به سر می‌برد نیز خبر می‌رسد که به دلیل عدم توافق با پیمانکاران بر سر نحوه اجرای پروژه، به کلی عطای ساخت آن را به لقایش بخشیده‌اند، چنانکه احمد امیرسلیمانی شهردار این شهر، در دی ماه سال جاری در این باره گفت:« این طرح در ابتدای اعلام اجرایی شدن 9 سرمایه‌گذار داشت؛ ولی با نوسانات ارزی پیش‌آمده، 6 سرمایه‌گذار کنار کشیدند و طرح 3 سرمایه‌گذار دیگر در دست مطالعه قرار دارد که احتمال اجرایی شدن آنها نیز پایین است‌.
وی ادامه داد: به نظر می‌رسد اکنون باید محل جدیدی برای دفن زباله جانمایی و همزمان ساخت کارخانه کمپوست در دست اجرا قرار گیرد تا بتوان مشکل فعلی دفن زباله این آمل و شهرهای اطراف را ساماندهی کرد‌.
اظهارات شهردار آمل در حالی است که نماینده مردم این شهرستان در مجلس در خردادماه سال 96 مژده داده بود که معضل انباشت زباله در منطقه عمارت به‌عنوان مهم‌ترین مشکل بر سر راه تکمیل سد هراز، هفته پیش رو تعیین تکلیف می‌شود‌.
عزت‌الله یوسفیان‌ملا که در آن زمان به همراه مدیرکل آب منطقه‌ای مازندران از سد هراز بازدید می‌کرد، گفته بود که برای حل این معضل از مدت‌ها پیش ساخت کارخانه زباله‌سوز در دستورکار قرار گرفته است و مشکل انجام جابه‌جایی برای در اختیار گرفتن زمین وقفی است که با مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت‌وگو شده تا مشکل رفع شود‌.
وی در عین حال تأکید کرده بود: موضوع وقفی بودن محل ساخت کارخانه زباله‌سوز آمل با مشارکت شرکت خصوصی ژاپنی به تأیید وزارت کشور و مقام‌های ژاپنی رسیده و با واگذاری زمین جدید در مسیر جاده هراز تا چند ماه آینده روند اجرایی آن نیز شروع خواهد شد‌.
البته ناگفته نماند که غلامحسین شفیع‌زاده، رییس شورای شهر آمل در اجرایی کردن نیروگاه زباله‌سوز برای این شهر پا را از نماینده محترم این شهرستان نیز فراتر گذاشته و در آذرماه سال گذشته از احداث دو نیروگاه زباله‌سوز در دو منطقه این شهر خبر داده بود.
شفیع‌زاده در این باره اظهار داشت: در آخرین جلسه شورای اداری شهرستان قرار بر این شد که زمین پاساکش برای دپوی زباله و انتقال زباله در عمارت با ساخت زباله‌سوز مکانیزه تصمیم‌گیری شود و همچنین  برای ساخت نیروگاه زباله‌سوز نیز زمینی در منطقه امامزاده عبدالله این شهرستان در نظر گرفته شد که این طرح در زمینی به مساحت 5/3 هکتار است.

*10 هزار میلیارد ریالی که نیست
و حالا از جلسه روز یکشنبه مورخ (12 اسفندماه سال جاری) شورای برنامه‌ریزی و توسعه ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی در ساری خبر می‌رسد که استان مازندران برای رفع و دفع شرِّ خرواری از مشکلات زباله‌ای و کوه‌های مرتفع آشغال در چهاردانگه در شرق و عباس‌آباد در غرب استان و کمی این سوتر و آنسوتر، به 10 هزار میلیارد ریال اعتبار دیگر نیاز دارد.
10 هزار میلیارد ریالی که معلوم نیست باید از کدام محل، تامین اعتبار شود!
اگر بنا باشد کاسه گدایی را به نزد دولت ببریم که دولت، خود محتاج‌تر از همه است و اگر بنا بود شهرداری‌ها کاری از پیش ببرند که تاکنون و بعد از اینهمه سال صبر و شکیبایی، اقدام عاجلی می‌کردند، بنابراین، این مازندران و این طعم تلخ زباله بر زیر زبان طبیعت تا اطلاع ثانوی!

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی