جستجو

خبرشمال در گفت‌و‌گو با مدیر ملی پایگاه جهانی جنگل‌های هیرکانی
 به بهانه اظهارات اخیر شمس‌الله شریعت‌نژاد
 
لطفا چوب لای چرخ ثبت جهانی جنگل‌های هیرکانی نگذاریم
 
 
 

مائده مطهری ‌زاده /


این اقدام بسیار غیرکارشناسی و دور از منطق است، وقتی به یونسکو می‌رویم به ما می‌خندند و می‌گویند مگر شما می‌توانید این جنگل‌ها را به عنوان یک واحد اقتصادی نبینید؟ مگر می‌توانید روستا‌ها و چند هزار خانواری که در جنگل‌ها زندگی‌می‌کنند و اقتصادشان وابسته به این جنگل‌های شمال کشور است را نادیده بگیرید؟ مگر می‌توانید حجم آدم‌های بیکاری که در کنار جنگل‌های شمال زندگی می‌کنند را نادیده بگیرید؟ چنین چیزی ممکن نیست!

شمس‌الله شریعت‌نژاد، نماینده مردم شریف شهرستان‌های تنکابن، رامسر و عباس‌آباد در مجلس شورای اسلامی، با بیان جملات فوق، بر موضوع اقدام سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران، در جهت ثبت جهانی جنگل‌های هیرکانی به عنوان یک اثر ارزشمند طبیعی منحصربفرد اشکال وارد دانسته و همانطور که از فحوای کلام او پیداست، او معتقد است که چنین اتفاق بزرگی علاوه بر آنکه هیچ کمکی به ارتقای سطح کیفی حیات این جنگل‌ها در درازمدت نمی‌کند، بلکه شرایط را برای بهره‌برداری از این جنگل‌ها برای جنگل‌نشینان سخت کرده و فرصت اشتغالزایی جوانان در این عرصه را از آنان سلب می‌کند.
این نماینده محترم مجلس شورای اسلامی در حالی از تمسخر اعضای یونسکو (در صورتی که اساسا چنین امری اتفاق افتاده باشد!) در این باره سخن به میان می‌آورد که کشورهای دنیا در سرتاسر جهان سالهاست برای حفظ و صیانت از میراث طبیعی ارزشمند و منحصربفرد خود دست به ثبت جهانی آنها می‌زنند تا علاوه بر معرفی هرچه بیشتر و بهتر این آثار، جلوی بسیاری از مخاطراتی که سرنوشت حال و آینده آنها را تهدید می‌کند، گرفته شود.
*میراث طبیعی، مکمل میراث فرهنگی هر جامعه‌‌
دکتر اشرفی‌پور، استاد دانشگاه و مدیر ملی پایگاه جهانی جنگل‌های هیرکانی، در همین راستا و در گفت‌و‌گو با خبرشمال با بیان اینکه مدیریت پایدار جنگل، دامنه‌ای از اقدامات و فعالیت‌ها از حفاظت مطلق عرصه‌های دارای شرایط تا بهره‌برداری پایدار سایر عرصه‌ها را شامل می‌شود، گفت:« اما این اقدام به طوری‌ست که حفاظت نمونه‌های بارز یک اثر طبیعی منحصربفرد مانند جنگل‌های شمال هیچگونه منافاتی با بهره‌برداری پایدار سایر قسمت‌های آن اکوسیستم ندارد.»
اشرفی‌پور در ادامه با اشاره به اینکه میراث طبیعی هر ملتی مکمل میراث فرهنگی و جزء جداناشدنی آن بشمار می‌رود، افزود:« کنوانسیون میراث جهانی به عنوان یک نقطه عطف در تاریخ همکاری‌های بین‌المللی برای همه کشورها و حفاظت از ارزش‌‎های منحصربفرد میراثی شکل گرفته است؛ معاهده مذکور ابزاری قانونی است که بر اساس آن، دولتها داوطلبانه خود را متعهد می‌کنند تا از بخشی از قلمرو خود که به دلیل ارزش چشمگیر جهانی مورد توجه است، حفاظت کنند.»
*ثبت جهانی یک اثر، از اجرای پروژه‌های پرمخاطره در آن جلوگیری می‌کند
به گفته این استاد دانشگاه، هدف از کنوانسیون فوق، معرفی، حفاظت، نگهداری، عرضه و انتقال ارزشمندترین میراث‌ بشری از نظر اصالت و تمامیت به نسل‌های آینده است.
اشرفی‌ پور با بیان اینکه ثبت جهانی یک اثر طبیعی، پاسخگوی نیاز جهانی برای حفظ آن دسته از دارایی‌های طبیعی و فرهنگی است که در مجموع به کل بشریت تعلق دارد، تصریح کرد:« آینده‌نگری حساب شده‌ای است مبتنی بر برقراری تعادل ظریف، میان اقتدار ملی و نظم بین‌المللی، به طوری که در مواردی، دولت‌ها را مجبور به حذف یا اصلاح برنامه‌ها و بعضا پروژه‌هایی می‌کند که مخاطرات بالفعل یا حتی بالقوه‌ای برای اصالت و یا تمامیت دارایی‌های ارزشمند میراث جهانی دارد که در خصوص جنگل‌های هیرکانی در صورت ثبت می‌توان از ممانعت از اجرای پروژه‌های پرمخاطره‌ای نظیر انتقال آب دریای خزر به مناطق مرکزی ایران نام برد که از جنگل‌های شمال عبور کرده و حداقل با تمامیت این جنگل‌ها در تناقض است، بنابر این اصل، فواید ثبت جهانی یک اثر ملی این است که مانع از اجرای پروژه‌های پرخطر که تمامیت و اصالت یک اثر را تهدید می‌کند، می‌‎شود اما با بهره‌برداری‌های عرفی و پایدار از سایر قسمت‌های اثر منافاتی ندارد.»

*هیچ جای نگرانی در رابطه با معیشت مردم محلی و اشتغال‌آفرینی در این گستره وسیع جنگلی وجود ندارد
دکتر اشرفی پور در ادامه سخنان خود با اشاره به اینکه ایران، طی چهل سال گذشته، هرقدر نسبت به ثبت آثار فرهنگی از خود قاطعیت نشان داده است، اما در ثبت آثار طبیعی ارزشمند کشور، اراده چندانی نداشته است، افزود:« به طوری که بعد از ثبت جهانی کویر لوت، جنگل‌های هیرکانی یکی از نخستین پرونده‌های حال حاضر ایران است که در نوبت ثبت جهانی قرار گرفته است.»
این استاد دانشگاه بار دیگر با تاکید بر این مطلب که در خصوص آثار طبیعی مانند جنگل‌های هیرکانی که از گستره قابل توجهی برخوردارند، ثبت جهانی به معنای ثبت تمام سطح گسترده این زیست بوم نیست، خاطرنشان کرد:« بنابراین، به رغم سخنان آقای شریعت‌نژاد، هیچ جای نگرانی در رابطه با معیشت مردم محلی و اشتغال‌آفرینی در این گستره وسیع جنگلی وجود ندارد، بلکه تصدیق و تصویب سطوح انتخابی برای ثبت جهانی گوشه‌هایی از این طبیعت بکر و ارزشمند، با بهره‌گیری از مدیریت هوشمند اجرایی می‌تواند زمینه‌ساز برندسازی محصولات محلی، ظرفیت‌سازی، معرفی و رونق اقتصاد محلی شود.»

*لکه‌های انتخاب شده تنها 5/6 درصد از کل مساحت جنگل‌های شمال را شامل می‌شود
رسول اشرفی پور ادامه داد: در این پروژه میراثی جهانی، تنها لکه‌هایی که نماینده‌ای از اصالت و تمامیت این اکوسیستم منحصربفرد جهانی باشد، در این پروژه انتخاب شدند، به طوری که در کل سطح جنگل‌های شمال کشور، تنها تعداد 15 لکه به مساحت 306 هزار هکتار انتخاب شد که از این میزان نیز تنها چیزی قریب به 129 هزار هکتار آن، در ناحیه حفاظت مطلق دارد و این گستره، تنها چیزی در حدود 5/6 درصد از سطح جنگل‌های شمال را شامل می‌شود و سوال اینجاست که آیا برای ناحیه جنگلی که دستکم دارای قدمتی دو میلیون ساله است، با این میزان ارزشمندی و انحصار، نباید حداقل حق و ارزشی برای حفاظت و صیانت از فرآیند دینامیک طبیعی و اکولوژیک آن قائل شد؟!
به گفته مدیر ملی پایگاه جهانی جنگل‌های هیرکانی، بر اساس دستورالعمل، مدیریت لکه‌های انتخابی بر ناحیه‌بندی و یا زون‌بندی هر لکه تاکید دارد به طوری که تنها زون (منطقه) هسته مرکزی به حفاظت مطلق اختصاص داشته و در زون ضربه‌گیر، انتقالی یا بیرونی، سایر کاربری‌ها در خور و متناسب از طبیعت‌گردی سازگار مانند طراحی پارک‌های جنگلی تا طرح جنگل‌داری همگام با طبیعت و فعالیت مدیریت شده جوامع محلی در زون بیرونی قابل انجام است، بنابراین وقتی پروژه ثبت جهانی یک اثر طبیعی منحصر بفرد مانند اکوسیستم جنگل‌های هیرکانی برای حریم لکه‌های چنین کاربری را می‌پذیرد، چه جای نگرانی برای سایر سطوح این جنگل و البته تمسخر و استهزای کارشناسان یونسکو باقی می‌ماند؟!

*سخن پایانی
به هر حال اینطور به نظر می‌رسد که این نماینده محترم مجلس شورای اسلامی، دارد شیپور را از سر گشاد آن می‌زند و به جای حمله به متجاوزان عرصه‌های جنگلی و دشمنان جنگل‌های هیرکانی، در حال جنگ با نیروهای خودی است و ما امیدواریم این نماینده محترم آنچنانکه بارها به درستی، به نقص و قصور در اجرای طرح تنفس جنگل اشاره کرده‌اند، در رابطه با پروژه ثبت جهانی جنگلهای هیرکانی نیز برادری خود را اثبات کرده و کمتر مته به خشخاش بگذارند.

 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی