جستجو

بررسی کتاب «مبادی سواد بصری»؛
 
لقمه‌های کوچولوی درک هنری
 
 
 

/ماه‌بانو صالح‌نژاد
«مبادی سواد بصری» نوشته «دونیس ا.دانیس» با ترجمه «مسعود سپهر» توسط انتشارات «سروش» به چاپ رسیده و به‌دلیل تناسبی که با تدریس دانشگاهی دارد، با استقبال اساتید رشته‌های هنری مواجه و بیش از 40بار تجدید چاپ شده است.
دلیل انتخاب این کتاب برای این بخش، نه تازگی چاپ و نه اتفاقی خاص در مورد آن بلکه لزوم آشنایی تمام شهروندان با برخی اصول اولیه و مقدماتی نگاه هنری است. یکی از چیزهایی که در هر نمایشگاه هنری یا هرجای دیگر که آثار هنری در برابر دید عموم قرار می‌گیرد، به چشم می‌آید این است که بسیاری از کسانی که حتی سواد و فهم ادبی و فلسفی خوبی دارند در برابر درک پیام بصری عاجزند و جز حسی که از یک پدیده هنری بصری می‌گیرند، از آن و از مفاهیم و داستان‌های پنهان در آن اثر سر در نمی‌آوردند.
در دورانی که اخبار و پیام‌های مختلف تصویری در سطح جهانی انتقال داده می‌شوند و هر روز بیش از گذشته رونق می‌یابند، اهمیت و ارزش تصویرپردازی و تصویرشناسی، درک و دریافت آگاهانه و توانایی تالیف معانی در قالب عکس، نقاشی، طرح و فیلم هم هر روز بیشتر می‌شود. بسیاری از اتفاقات تصویری به‌صورت ناخودآگاه احساس متناسبی به ما می‌دهند اما انتخاب عاقلانه این است که با به دست آوردن سواد بصری بتوانیم پیام‌های تصاویری که به دست ما می‌رسند را تمام و کمال درک کنیم و بتوانیم پیام خود را از مسیر تصویر منتقل کنیم. به‌نوعی این کتاب آموزشی اولیه بر زبان هنر است، زبانی که پس از فراگرفتنش چشم‌مان به بسیاری از واقعیت‌ها بینا می‌شود که هنرمندان این واقعیت‌ها را حکایت به حکایت در آثارشان تصویر کرده‌اند. همه ما به‌نوعی زیبایی را می‌شناسیم، از طریق همان احساس ناخودآگاه، اما کسی که زبان هنر بداند آگاه است که دقیقا چه کلمات و چه مفاهیمی در طرح، احساس او را قلقلک می‌دهند. برخی از این اصول نام آشنایی دارند اما تعریف درستی برای ذهن عموم نه، مثل «تقارن» و «تکرار». بعضی از عبارات زبان هنر هم شاید برای اذهان عموم غریب باشند همچون «امتیاز پایین سمت چپ».
یکی از دلایل ارزشمندی این کتاب و آموزه‌هایش روشی است که برای انتقال و فهم آن‌ها انتخاب کرده است. نویسنده در مباحث این کتاب به مقایسه منطقی بین دو مسیر متفاوت و عمده ارتباط بین آدم‌ها اشاره می‌کند؛ «کلام» و «تصویر». به همان روش که برای یادگیری و فهم یک زبان جدید، قواعد آن را فرامی‌گیریم، «دستور زبان بصری» برای یک هنرمند که بیش از کلام از تصاویر برای انتقال مفاهیم استفاده می‌کند یک آموختنی بسیار ضروری است. برای خلق یک اثر هنری در کنار ذوق و علاقه، نیاز به اندیشه با نظم و انضباط همراه با رعایت اصول و فنون دستور زبان بصری است.
در کنار تمام این آموزش‌های اولیه در این کتاب با ارتباط بین رشته‌های متنوع هنرهای بصری آشنا می‌شویم و می‌فهمیم سبک‌های هنری چگونه شکل گرفته‌اند و در هنرهای متفاوت چه جلوه‌هایی دارند، همچنین چند سبک مهم هنر بصری نیز به شما معرفی می‌شود.
شاید در سال‌های انقلاب صنعتی در جهان، هنر از تولیدات کاربردی انسان فاصله گرفته بود اما امروز بار دیگر هنرهای زیبا و کاربردی در هم ادغام شده و انسان مشغول زیستن زیبایی‌هاست. در چنین دورانی برای پیشرفت و حتی مصرف‌کنندگی و انتخاب در هر رشته‌ای نیاز به فهم زبان هنر داریم که هنرهای بصری در صدر اهمیت قرار دارند.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی