جستجو

«خبرشمال» به مناسبت در پیش بودنِ روز جهانی معلولان از خُلف وعده‌های مسوولان
    در حمایت از توان‌خواهان گزارش می‌دهد؛ 
 
معلولیت قوانین،در حمایت از معلولان
 
 
 

/ مائده مطهری زاده
سوم دسامبر، (مطابق با 12 آذرماه هر سال)، به عنوان روز جهانی معلولان نامگذاری
 شده است.
روزی که مسوولان باید مشکلات و معضلات جامعه معلولان را بیش از روزهای دیگر ببینند و بشنوند و معلولان نیز بیشتر از سایر روزهای سال، از خودشان و مشکلات‌شان بگویند.

*معلول کیست؟
معلول به کسی گفته می‌شود که بر اثر نقص جسمی یا ذهنی، اختلال قابل توجهی به طور مستمر بر سلامت و کارایی عمومی و یا در شئون اجتماعی، اقتصادی و حرفه‌ای او به وجود آید، به طوری که این اختلال، از استقلال فردی، اجتماعی و اقتصادی وی بکاهد. این گروه، شامل ناشنوا، نابینا و معلول جسمی، حرکتی و ذهنی است. آمار ارائه شده از سوی سازمان بهداشت جهانی، نشان می‌دهد که تا سال 1378، 10 درصد از جمعیت جوامع صنعتی و 12 درصد از جمعیت جوامع رو به توسعه را، افراد معلول تشکیل می‌دهند. در ایران، حدود 3 درصد به نوعی دچار معلولیت‌های جسمی جزئی یا کلی هستند. معلولیت، گاه به علت نبود درمان مناسب، در طول زندگی و تا پایان عمر، با این گونه افراد خواهد بود.

*خودشان را اثبات کردند اما جامعه آنها را نادیده می‌گیرد
اما برخلاف سال‌های بسیار دور که معلولان خود را باور نداشته و به دلیل معلولیت، (تفاوت با انسان‌های معمولی) در چهاردیواری خانه‌ها زندانی بودند، اکنون سال‌هاست که از زندانی به نام خانه جستند و به دنبال هوای تازه رهسپار بیرون خانه شدند و شاید برای نخستین بار خودشان هم از اینکه می‌دیدند زندگی چه بی‌مهابا بدون آنها در جریان است، ناراحت بودند، اما اندکی نگذشت که خودباوری از درون‌شان جوشیدن گرفت و چنان بالیدند و زندگی را از نو آغاز کردند و به توانایی‌هایشان ایمان آوردند که اندک اندک گوی سبقت را از انسان‌های عادی نیز ربودند و بر سکوهای بزرگ جهانی در حوزه‌های مختلف ورزشی، فرهنگی، ادبی، هنری و... قرار گرفتند و در عمل نشان دادند که معلولیت،
 محدودیت نیست!
اما متاسفانه به همان میزان که معلولان در دهه‌های اخیر، به باورمندی رسیده و توانایی‌های خود را به رخ کشیدند، مسوولان چشمان‌شان را بر روی این توانمندی‌ها بستند و آنان را
 نادیده گرفتند.

*احترام، نه ترحّم
آنچه که امروز در ارتباطات اجتماعی با معلول باید در نظر گرفت، این نکته است که ارتباط با آنها، باید همراه با احترام باشد و نه از روی ترحم، زیرا تفاوت این دو نوع رفتار در این است که در اولی، طرفِ موردِ احترام، انسانی بزرگ به شمار می‌آید؛ اما در گزینه ترحم، مخاطبْ، انسانی ذلیل و خوار شمرده می‌شود که باید همواره دست او را گرفت و به شخصیت و روحیات وی، اندک توجهی نمی‌شود. به یاد داشته باشیم آنچه توانایی را می‌سازد، اراده است و اراده اگر بخواهد جاری شود، هیچ بهانه‌ای را نمی‌شناسد.

*اشتغال افراد معلول، فرصتی که جدی گرفته نمی‌شود
اشتغال هر فرد، موجب استقلال اقتصادی او می‌شود. داشتن شغل، به شخص هویت و تشخّص اجتماعی بخشیده و در او، اعتماد به نفس به وجود می‌آورد. متأسفانه تعداد زیادی از معلولان، به رغم گذراندن دوره‌های تحصیلات عالی و کسب دانش و مهارت لازم، نمی‌توانند به اشتغال مناسب برسند.
در زمینه اشتغال‌زایی برای معلولان، تبعیض فاحشی وجود دارد و گاه میزان بیکاری میان معلولان، دو برابر بیکاران عادی است؛ در صورتی که براساس قانون، دولت موظف است 3 درصد از اشتغال را به معلولان اختصاص دهد، ولی این قانون تاکنون به صورت مطلوب اجرا نشده و شاهدیم که موضوع اشتغال معلولان، با بی مهری روبه‌رو شده است. به ناچار تعداد قابل توجهی از آنان، باید بیشترین وقت خود را در میان خانوده سپری کرده و زندگی خود را به سختی
 ادامه دهند.

*قانون جامع حمایت از معلولان، قانون معلولی که اجرا نمی‌شود
به مناسبت نزدیک شدن به روز جهانی معلولان، با اسدالله دلاویز، رییس جامعه معلولان استان گفت‌و‌گو کردیم که در ادامه می‌آید:
دلاویز در خصوص معضلات و مشکلات جامعه معلولان به «خبرشمال» گفت: در سال 83، دولت، لایحه‌ای را تحت عنوان (قانون جامع حمایت از معلولان) در 16 ماده به مجلس شورای اسلامی تقدیم کرد که در همان سال به تصویب رسید اما از آنجا که مواد این قانون، قابلیت اجرا نداشت، در سال 96 بار دیگر برای اصلاح و بازنگری به مجلس عودت داده شد تا این بار با بررسی‌های بیشتر، قانونی به واقع جامع و عملیاتی را مصوب کند؛ قانون جدید نیز اگرچه بهتر از قانون قبلی بود اما باز هم مشکلاتی داشت که نتوانست آنطور که باید و شاید معلولان و مشکلات‌شان را زیر چتر حمایتی خود قرار دهد!
دلاویز ادامه داد: یکی از مواد این قانون، که از قضا ضمانت اجرای لازم نیز برای آن در نظر گرفته شده بود، تاکید بر روی مناسب‌سازی فضای شهری توسط شهرداری‌ها بود که قانونگذار در راستای ضمانت اجرایی آن، توبیخ اداری، حکم قضایی و حتی دادگاه را در نظر گرفته بود که متاسفانه امروز شاهد آن هستیم که درب فضاهای شهری بر روی همان پاشنه می‌چرخد و همچنان شهرهای ما بدون مناسب‌سازی رها شده‌اند و معلولانی که باید این وضعیت را تحمل کنند و شهردارانی که نه در پیشگاه دادگاه بلکه حتی در دادگاه وجدان نیز خود را ملزم به پاسخگویی نمی‌دانند!
نماینده جامعه معلولان استان همچنین درباره سهم 3 درصدی معلولان در استخدام‌ها نیز خاطرنشان کرد: متاسفانه در اینجا نیز قوانین، آنگونه که باید و شاید از معلولان حمایت نکرده‌اند؛ چنانکه استخدام معلولان در ادارات دولتی را به ورودی‌های با آزمون مختص کرده است و از آنجا که هنوز هم بسیاری از ادارات، بدون آزمون استخدام می‌کنند، معلولان از ورود به بسیاری از ادارات جا می‌مانند؛
البته دلاویز کنایه‌ای هم به ادارات بهزیستی، زد و گفت: متاسفانه سازمان بهزیستی هم که در حال حاضر تنها دستگاه حمایتی از معلولان محسوب می‌شود در به‌کارگیری از این قشر، کم‌لطفی کرده و 90 درصد استخدامی‌ها را از میان افراد معرفی شده به این مجموعه انتخاب کرده و 10 درصد باقی‌مانده را نیز از میان سایر افراد که معلولان در واقع برای اشتغال در این سازمان باید با بسیاری از افراد، سالم غیر معرفی شده به رقابت بپردازند که احتمال موفقیت معلولان در آن از یک به صد هم پایین‌تر است!
دلاویز در بخش دیگری از سخنانش نیز به موضوع حق پرستاری از معلولان شدید و بسترگرا اشاره کرد و گفت: آنگونه که در قانون جامع حمایت از معلولان آمده است، پرستارانی که از معلولان با درجه معلولیت بسیار بالا مواظبت می‌کنند، به غیر از دستمزدی که دریافت می‌کنند باید از سوی دولت نیز مبلغی به عنوان حق پرستاری به حساب خود یا خانواده‌شان واریز شود که تاکنون بهزیستی، این مبلغ را تنها به حساب پرستارانی که از معلولین دارای ضایعه نخاعی مواظبت می‌کنند؟ واریز کرده است و بنابراین، پرستاران مراقبت کننده از سایر افراد دارای معلولیت شدید، از این حق محروم مانده‌اند.
البته نماینده جامعه معلولان استان در پایان به این موضوع نیز اشاره کرد که :« بر اساس قانون جامع حمایت از معلولان، همه دستگاه‌های اجرایی برای یاریگری معلولان باید دست به دست یکدیگر داده و تلاش کنند، نه آنکه سازمان بهزیستی و ادارات تابعه استانی و شهرستانی آن، به تنهایی بار این مسوولیت خطیر را به دوش بکشند!»

*بخش خصوصی نیز
 در تحقق سهم سه درصدی استخدام معلولان پای کار بیاید
مهندس قلندری معاون امور توانبخشی بهزیستی مازندران، نیز در این راستا و در خصوص اینکه چرا حق پرستاری به مراقبت‌کنندگان از همه افراد دارای معلولیت‌های شدید اعم از ضایعه نخاعی و ... به پرستاران داده نمی‌شود، گفت: امسال بهزیستی بر اساس ابلاغیه دولت، موظف به اختصاص مبالغی جداگانه و به غیر از آنچه که تاکنون مسوولیت داشت، در قالب کمک معیشتی به معلولان و خانواده‌هایشان شده است که به این ترتیب باید به 6 هزار و 800 نفر، اعم از (یک نفره 120 هزار تومان)، (دو نفره 130 هزار تومان)، (سه نفره 140 هزار تومان)، (چهار نفره 150 هزار تومان) کمک معیشتی پرداخت شود که از همین ماه پرداختی‌ها آغاز شده است.
قلندری البته این را هم گفت که ما همه سعی‌مان را می‌کنیم که به همه وظایف محوله بر اساس قانون عمل کنیم و در این باره نیز در صورت تامین اعتبار، حتما در خدمت سایر معلولان عزیز هم
 خواهیم بود.
وی درباره چرایی عدم تحقق سهم 3 درصدی معلولان در استخدام‌ها نیز تصریح کرد: همانطور که می‌دانید دولت در حال کوچک شدن است و بسیاری از بخش‌های دولتی نیز در امور خدماتی از نیروهای موسسات خصوصی استفاده می‌کنند؛ بنابراین با توجه به این مساله باید این موضوع را نیز در نظر بگیریم که اکنون به غیر از بخش دولتی، بخش خصوصی نیز باید به میدان بیاید و به طور مثال، در فروشگاه‌های زنجیره‌ای که این روزها تعدادشان کم هم نیست و در هر کوی و برزنی شعبه‌ای زده‌اند، می‌توان از این افراد در بخش صندوق‌داری بهره‌گیری کرد.

*نتیجه گیری
معلولان امروز، بیناتر، شنواتر، داناتر، تواناتر، پویاتر و خلاق‌تر از هر زمان دیگری هستند و اگر حضورشان در مناصب اداری و دولتی و ... به طور کلی در جامعه بسیار کمرنگ است، این ایرادی است که به ساختارهای قوانین ما بازمی‌گردد، نه آنها! چراکه این افراد که بهتر است از واژه «توان‌خواه» در موردشان استفاده شود، سال‌هاست توانایی‌های خود را به ما اثبات کرده‌اند و این ماییم که در اثبات مسوولیت‌هایمان در قبال آنها سهل‌انگاری به خرج می‌دهیم.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی